Rekordowy rok prac na Zamku Tenczyn

Miniony rok zapisał się w historii Zamku Tenczyn jako czas intensywnych i szeroko zakrojonych działań konserwatorskich. Dzięki pozyskanym dofinansowaniom udało się zrealizować największy od lat zakres prac zabezpieczających, ratujących cenne relikty architektury i poprawiających bezpieczeństwo zabytku.

Miniony rok dla Zamku Tenczyn okazał się rekordowy nie tylko pod względem liczby odwiedzających: to również rok najszerzej zakrojonych prac budowlanych.
Dzięki dwóm dofinansowaniom pozyskanym przez właściciela zamku – Jana Potockiego, wspartego przez Fundację New Era Art, udało się sfinalizować prace zabezpieczające o łącznej wartości niemal trzech milionów złotych.
Parafrazując popularnego twórcę, można by rzec, że kwota „robi wrażenie”. Szczęśliwie, robi je nie tylko kwota, ale także zakres oraz efekty przeprowadzonych prac.
W ciągu aktualnie trwającego (od 2010 roku) programu prac zabezpieczających, po raz pierwszy w ciągu jednego sezonu budowlanego udało się zrobić tak dużo:

Przeprowadziliśmy prace zabezpieczające i konserwatorskie w obrębie muru obronnego, pomiędzy Bastionem Tęczyńskim a Basztą Małgorzatą. To największy objętościowo fragment zewnętrznych murów kurtynowych zamku dolnego. Jego stan – z uwagi na erozję, którą przez wieki powodowały warunki pogodowe oraz niekontrolowana roślinność – był katastrofalny. Przeprowadzenie prac pozwoliło ocalić tę cenną architektonicznie budowlę. Równolegle, na podstawie badań architektonicznych prowadzonych w trakcie prac, udało się odkryć zachowane otwory, które pozwoliły na częściową rekonstrukcję chodnika straży. W przyszłości chcielibyśmy odbudować chodnik, by – tak jak kiedyś służył wartownikom strzegącym zamku – tak dziś służył turystom licznie odwiedzającym Zamek Tenczyn.

Kontynuowaliśmy rozpoczęte w 2023 roku prace związane z kaplicą i skarbczykiem. Zabezpieczyliśmy większość ścian kaplicy, a na podstawie odkrytych podczas prac archeologicznych reliktów – odtworzyliśmy posadzkę. Odkrycie pierwotnego poziomu kaplicy (+1 m) sprawiło, że wizualnie „nieco” ona urosła. Zabezpieczyliśmy także wejście do krypty grobowej Tęczyńskich, odkrytej podczas prac prowadzonych w roku 2023.

Zabezpieczyliśmy zakrystię, zwaną „skarbczykiem”, gdzie również odtworzyliśmy posadzkę.

W trosce o zachowanie w dobrym stanie posadzki oraz odkrytych w trakcie prac oryginalnych tynków – całość (kaplicę i skarbczyk) przykryliśmy tymczasowym dachem pulpitowym.

Zabezpieczyliśmy fundamenty północnej ściany skrzydła wschodniego oraz opracowaliśmy otwory okienne (ich pogarszająca się kondycja i luźno odpadające fragmenty stanowiły zagrożenie dla osób korzystających ze ścieżki dookoła zamku).

Wszystkie prace zostały przeprowadzone pod nadzorem Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie oraz – w ramach nadzoru inwestorskiego – pod nadzorem cenionych badaczy architektury: arch. Marii Dziuby-Filipowicz oraz dr. arch. Jana Janczykowskiego.
Podczas odbioru konserwatorskiego, który odbył się w dniu 19 grudnia 2025 roku, protokolarnie zostało potwierdzone, że prace zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i zalecane jest ich kontynuowanie.
Niestety… z opublikowanych w piątek wyników pierwszego naboru programu „Ochrona Zabytków” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wiemy już, że pomimo bardzo wysokiej oceny (84,5 pkt / 100) nasz wniosek nie został objęty dofinansowaniem – zabrakło nam 2,5 punktu. Serdecznie gratulujemy wszystkim, którym udało się uzyskać dofinansowanie na prowadzenie prac w roku 2026.
Na efekty przeprowadzonych przez nas prac spoglądamy z zadowoleniem i z wdzięcznością. Z nadzieją oczekujemy rozstrzygnięcia drugiego naboru, w trybie tzw. „rezerwy Ministra”.
Zapoczątkowane przed laty dzieło zabezpieczczenia Zamku Tenczyn w Rudnie będzie kontynuowane.
Serdecznie dziękujemy za Wasze wsparcie, którego udzielacie – nie inaczej – odwiedzając Zamek Tenczyn. Środki pozyskane ze sprzedaży biletów przeznaczamy na cele związane z dobrostanem zabytku – rozwój trasy turystycznej, organizację wydarzeń, ale także dotowanie prac budowlanych.
Jednocześnie przypominamy, że w chwili obecnej nie jest prowadzona żadna zbiórka publiczna, której celem byłoby prowadzenie prac zabezpieczających na Zamku Tenczyn w Rudnie.

Tekst: Robert Szczuka

Zdjęcia: profil na FB – Zamek Tenczyn w Rudnie